Türk Devletleri Teşkilatı ortak küp uydusunun fırlatılması 2027'nin ikinci yarısında Baykonur'dan hedefleniyor

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyelerinin ortak küp uydusunun 2027'nin ikinci yarısında Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden fırlatılması hedefleniyor. Uydu henüz fırlatılmadı, tarih bir plan olarak duruyor. Anadolu Ajansı'nın (AA) 30 Ekim 2026 tarihli haberine göre uydu Kazakistan'ın başkenti Astana'da geliştiriliyor ve "12U TDT-SAT Küp Uydusu" adını taşıyor.

Küp uydu, standart küçük birimlerden oluşan minik bir uydu türüdür. AA'ya göre uydu yaklaşık 16 kilogram ağırlığında ve 12U XL nano uydu platformuna dayanıyor. Kamera, veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemleri taşıyor. Optik sistemi Dünya'nın görüntülerini alarak bölgesel gözlem yapacak.

Uydunun Dünya'dan yaklaşık 550 kilometre yükseklikte, Güneş eşzamanlı yörüngede çalışması ve yaklaşık 2 yıl görev yapması planlanıyor. Güneş eşzamanlı yörüngede uydu, yeryüzündeki bir noktanın üzerinden hep aynı yerel saatte geçer. Yer istasyonu da Astana'da bulunacak.

Uyduyu Astana'daki Ghalam şirketi, TDT üyesi ülkelerle birlikte geliştiriyor. The Astana Times'a göre proje, uydu alt sistemlerine ilişkin yeni teknik çözümleri yörüngede denemeyi de amaçlıyor. AA ise projenin yer gözlemi yapmayı ve sonraki ortak uzay görevleri için deneyim kazanmayı hedeflediğini yazıyor. Astana Times ve Trend, uyduyu TDT'nin ilk uydu projesi olarak tanımlıyor ve OTS-SAT adını kullanıyor.

Kazakistan Yapay Zeka ve Dijital Gelişim Bakanlığı, uydunun mühendislik modelinin tamamen monte edildiğini Temmuz ayında bildirdi. Trend'in aktardığına göre bakanlık, uydunun Astana'daki bir montaj ve test kompleksinde Kazak mühendisler tarafından geliştirildiğini söyledi. Aynı görüşmede çerçeve sözleşme, finansman ve fırlatmanın organizasyonu da ele alındı.

AA'ya göre uyduya ilişkin teknik konular 8 Eylül'de Astana'da yapılan toplantıda görüşüldü. Üye ülkelerin uzay ajansı temsilcileri itki sisteminin geliştirilmesini, bileşenlerin entegrasyonunu ve fırlatmaya kadar tamamlanacak aşamaları değerlendirdi. Frekans koordinasyonu, yetkilendirme işlemleri ve fırlatma maliyetlerinin ülkeler arasında paylaşılması da gündemdeydi.

Projenin teknik planında önemli testlerin 2026 içinde tamamlanması ve uydunun 2027'nin ikinci yarısında fırlatılması hedefleniyor. Okunan kaynaklarda fırlatma aracı ve maliyet rakamı yer almıyor.

Ekim ayında Antalya'da yapılan 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) kapsamında uzay sanayisinde işbirliğine yönelik bir çerçeve sözleşme imzalandı. AA, sözleşmenin Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan'ın öncülüğünde imzalandığını yazıyor. The Astana Times ise sözleşmeyi Kazakistan, Türkiye, Azerbaycan ve Özbekistan'ın imzaladığını bildiriyor. Sözleşme uydu geliştirme, uzay teknolojileri, bilimsel araştırma, sanayi ve uzman yetiştirme alanlarında işbirliği çerçevesi kuruyor.

TDT Genel Sekreteri Kubanychbek Omuraliev, sözleşmenin TDT'nin bilim, teknoloji ve sanayi alanındaki işbirliği kararlılığını gösterdiğini söyledi. Omuraliev'e göre sözleşme, TDT-SAT ile edinilen deneyimin daha geniş işbirliklerinde kullanılmasına kurumsal bir zemin hazırlıyor.

Özbek Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov 30 Mart'ta Taşkent'te yapılan TDT Uzay Ajansları ve İlgili Makamları 5. Toplantısı'nda, ülkesinin ortak küp uydu girişimini desteklediğini söyledi. Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç ise Antalya'daki kongrede, Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmeyi hayal ettiklerini belirtti. Bu bir hedeftir, somut bir proje olarak duyurulmadı.

AA, haberi TDT'nin Ankara'daki 13. Zirvesi sırasında yayımladı. TDT Uzay Ajansları Başkanları 6. Toplantısı'nın 2027'de Kazakistan'da yapılması planlanıyor.