HTTP İstek ve Header Biçimlendirici

HTTP isteği nedir?

Tarayıcı ya da bir program bir sunucudan bir şey istediğinde HTTP isteği gönderir. İstek üç parçadan oluşur: ilk satırda yöntem (GET, POST, QUERY...), hedef adres ve protokol sürümü; ardından "Ad: değer" biçiminde başlıklar; boş bir satırdan sonra da isteğe bağlı gövde. Başlıklar isteğin kimden geldiğini, ne beklediğini ve gövdenin nasıl okunacağını anlatır. Bir isteğin neden reddedildiğini anlamanın en kısa yolu bu satırları tek tek okumaktır; bu araç o okumayı sizin yerinize yapar ve şartnameye aykırı noktaları kaynağıyla işaretler.

HTTP yöntemlerinin özellikleri

Sık karşılaşılan 20 istek başlığı

Sık sorulan sorular

HTTP header nedir?

HTTP header, yani başlık, bir isteğin ya da yanıtın gövdesinden önce gelen "Ad: değer" satırlarıdır. İstemci bu satırlarla kim olduğunu (User-Agent), ne beklediğini (Accept), kimliğini (Authorization) ve gönderdiği gövdenin biçimini (Content-Type) bildirir. Sunucu da isteği bu satırlara bakarak yorumlar. Bu araç yapıştırdığınız isteğin her başlığını kategorisi, kaydı ve alabileceği değerlerle tek tek açıklar.

Content-Type nedir, gövdeyle uyuşmazsa ne olur?

İstekte Content-Type, gönderdiğiniz gövdenin biçimini söyler: application/json, application/x-www-form-urlencoded ya da multipart/form-data gibi. Sunucu gövdeyi bu bilgiye göre okur. Content-Type JSON derken gövde geçerli JSON değilse sunucu genellikle 400 ya da 415 döner, bazı çatılar ise gövdeyi sessizce boş sayar. Araç bu uyuşmazlığı sarı uyarı olarak gösterir; Content-Type hiç yoksa gövdeden tahmin eder ve yanına "tahmin" yazar.

QUERY metodu nedir?

QUERY, Haziran 2026'da RFC 10008 ile standartlaşan bir HTTP yöntemidir. GET gibi güvenli ve idempotenttir, yani tekrar gönderilmesi bir şeyi değiştirmez; ama sorguyu adrese değil gövdeye koyar. Böylece uzun ya da karmaşık sorgular adres uzunluğu sınırına takılmaz ve yanıt önbelleğe alınabilir. QUERY isteğinde Content-Type zorunludur, yoksa sunucu isteği reddetmelidir. Araç QUERY'yi standart yöntem olarak tanır.

CORS ön kontrol isteği ne zaman gider?

Bir sayfadaki betik başka bir siteye istek yaptığında, istek "basit" değilse tarayıcı önce OPTIONS ile izin sorar. Ön kontrolü tetikleyen durumlar şunlar: yöntemin GET, HEAD ya da POST dışında olması; Authorization dahil güvenli liste dışında bir başlık eklenmesi; Content-Type'ın form-urlencoded, multipart/form-data ya da text/plain dışında olması; güvenli listedeki bir başlık değerinin 128 baytı aşması. Araç, Origin başlığı varsa ya da "başka bir siteden" kutusunu işaretlerseniz bu kuralları uygulayıp nedenleri tek tek listeler.

Content-Length ile Transfer-Encoding neden birlikte olmamalı?

İkisi de gövdenin nerede bittiğini söyler: biri bayt sayısıyla, diğeri parça parça (chunked) kodlamayla. Birlikte geldiklerinde şartname Transfer-Encoding'in geçerli olmasını ister, ama bir ön vekil Content-Length'e, arka sunucu Transfer-Encoding'e bakarsa ikisi gövdenin sonunu farklı yerde görür. Arada kalan bayt bir sonraki kullanıcının isteğinin başı gibi okunur; buna istek kaçakçılığı denir. Araç bu durumu kırmızı uyarıyla gösterir ve düzeltmeye çalışmaz.

Authorization ve Cookie neden maskeleniyor?

Bu iki başlık çoğu zaman canlı bir oturumun anahtarını taşır; ele geçiren kişi sizin yerinize giriş yapabilir. Ekran paylaşımında, ekran görüntüsünde ya da indirdiğiniz görselde sızmaması için maskeleme varsayılan olarak açıktır. Şema korunur (Bearer, Basic), çerezlerin yalnız adları görünür; X-API-Key, token içeren başlıklar, JWT biçimli değerler, AKIA ile başlayan anahtarlar ve sorgu dizesindeki token, key, secret gibi parametreler de maskelenir. Maskeyi kapatmak için ayrı bir kutu var ve kapatınca uyarı çıkar.

Windows cmd cURL ile bash cURL arasındaki fark ne?

Chrome'un "Copy as cURL" menüsü iki biçim üretir. bash biçimi tek tırnak ve satır sonunda ters bölü kullanır, özel karakter varsa $'...' yazar. cmd biçimi her özel karakterin önüne şapka (^) koyar, değerleri ^" ile sarar ve satırları " ^" ile böler. Birini öbür kabukta çalıştırırsanız komut bozulur. Araç ikisini de otomatik tanır, aynı isteği iki biçimde de geri üretir; komutu hiçbir zaman çalıştırmaz, $(...) gibi alt komutlar düz metin kalır.

Yapıştırdığım istek sunucuya gidiyor mu?

Yapıştırdığınız istek Çözümce sunucularına gönderilmez, işlem tarayıcınızda yapılır. Araç sayfa yüklendikten sonra ağ isteği atmaz, istek göndermez ve girdiyi tarayıcı deposuna ya da çereze yazmaz. Sayfada üçüncü taraf reklam betikleri de çalıştığı için gerçek oturum anahtarlarını yapıştırmadan önce iptal etmenizi ya da elle silmenizi öneririz.

HAR dosyası nasıl alınır?

Chrome ya da Edge'de F12 ile geliştirici araçlarını açın, Network sekmesine geçin, sayfayı yenileyin, sonra liste üstündeki indirme simgesiyle "Export HAR" seçin. Firefox'ta Network listesinde sağ tıklayıp "Save All As HAR" deyin. HAR dosyası çerezleri ve kimlik başlıklarını da içerir; paylaşmadan önce dikkat edin. Dosyayı buraya yükleyince içindeki istekler listelenir, birini seçip inceleyebilirsiniz.

Header adlarında büyük/küçük harf önemli mi?

HTTP/1.1'de hayır: content-type ile Content-Type aynı başlıktır. HTTP/2 ve HTTP/3'te ise adların küçük harfle gönderilmesi zorunludur. Araç her adı alışılmış kanonik yazımıyla gösterir; bu yazım her zaman her parçanın ilk harfini büyütmek değildir: WWW-Authenticate, ETag, DNT, TE ve Sec-CH-UA böyle yazılır. Değerlerde ise büyük/küçük harfin önemi başlığa göre değişir.

Hangi biçimleri okuyor?

Ham HTTP/1.1 isteği (CRLF ya da LF, katlanmış satırlar dahil), yalnız başlık bloğu, Chrome'un bash ve Windows cmd cURL kopyaları, Chrome'un "Copy as fetch" çıktısı ve HAR 1.2 dosyaları. Biçim ilk satırdan otomatik algılanır; yanılırsa açılır menüden elle seçebilirsiniz. Girdi sınırı 8 MiB, tek başlık değeri 64 KiB'den uzunsa kısaltılır ve uyarı çıkar. Yanıt (response) dökümleri ve HTTP/2 çerçeve dökümleri okunmaz.

JWT imzasını doğruluyor mu?

Hayır. Bearer belirteci JWT biçimindeyse araç başlık ve yük kısmını çözüp alanlarını tablo halinde gösterir (sub, exp, iat gibi; zaman alanlarının yanına okunur tarihi yazar). İmza doğrulamak için gizli anahtar gerekir ve bu araç anahtar istemez. Gösterilen yükün gerçek olduğu, imzası doğrulanmadan anlaşılamaz.

HTTP alan ve yöntem kayıtları: IANA (CC0). Tarayıcı uyumluluk verisi: mdn/browser-compat-data (CC0). Yasaklı başlık listesi: WHATWG Fetch Standard (CC BY 4.0).