Brezilya'da bir iş mahkemesi, dilekçeye yapay zeka sistemleri için gizli komut ekleyen iki avukata para cezası verdi

Brezilya'nın Pará eyaletindeki Parauapebas 3. İş Mahkemesi, dava dilekçesine yapay zeka sistemlerini yönlendirmeyi amaçlayan gizli bir metin ekleyen iki avukata ceza verdi. Mahkeme, 12 Mayıs 2026 tarihli kararda iki avukatı dava değerinin yüzde 10'u tutarında, müştereken ödemekle yükümlü tuttu. Dava değeri 842.500,87 real olduğu için bu oran yaklaşık 84 bin reale denk geliyor.

Dava, Brezilya federal iş yargısının 8. Bölge İş Mahkemesi'ne (TRT-8) bağlı bir iş davası. Dosya numarası 0001062-55.2025.5.08.0130. Davacı, kayıt dışı çalıştığını öne sürerek işverenden hak talep ediyordu. İşveren savunma vermedi ve duruşmaya gelmedi.

Karara göre mahkeme, Galileu adlı üretken yapay zeka aracını kullanmaya yetkili. Galileu'yu TRT-4 geliştirdi, Adalet Konseyi (CSJT) ulusal kullanıma açtı. Conjur'a göre araç dosyalardaki dilekçeleri okuyor, konuları belirliyor ve karar taslağı hazırlıyor.

Mahkemenin anlatımına göre dilekçe bu araçla işlenirken beyaz zemin üzerinde beyaz yazıyla eklenmiş, gözle görünmeyen bir metin ortaya çıktı. Yazı rengi değiştirilince metin okunabildi. Metin, yapay zekanın dilekçeye yüzeysel bir savunma hazırlamasını ve belgelere itiraz etmemesini istiyordu.

Hakim bu yöntemi "prompt injection" olarak adlandırdı. Bu, bir belgeye yapay zeka sistemini yönlendirecek talimatı gizlice yerleştirme yöntemi. Kararda amacın, karşı tarafın ya da mahkemenin kullanacağı yapay zekanın zayıf bir savunma ya da taraflı bir karar taslağı üretmesi olduğu yazıldı.

Mahkemeye göre dilekçeyi hazırlamak avukatların işi olduğu için sorumluluk davacıya değil, dilekçeyi imzalayan iki avukata ait.

Karar, Medeni Usul Kanunu'na (Código de Processo Civil, CPC) dayanıyor. Madde 5, usulde iyi niyet ilkesini koyuyor. Madde 77 ise tarafların ve vekillerinin yargı faaliyetini zorlaştırmamasını şart koşuyor. Mahkeme, gizli metni "adaletin saygınlığına karşı fiil" olarak niteledi ve 77. maddenin 2. ve 3. fıkralarını uyguladı. CPC iş davalarına İş Kanunu'nun (CLT) 769. maddesi üzerinden uygulanıyor. Ceza, 77. maddenin 3. fıkrası uyarınca Birlik'e (União Federal) gidiyor.

Mahkeme, avukatlara doğrudan ceza verilmesini engelleyen 77. maddenin 6. fıkrasını da tartıştı. Bu fıkra avukatların disiplin sorumluluğunu meslek örgütüne bırakıyor. Karara göre gizli metin müvekkilin savunulması kapsamına girmiyor, yargı sisteminin bütünlüğüne yönelik bir girişim olduğu için fıkra bu olayda uygulanmadı.

Karara göre işveren davaya katılmadığı için gizli metinden etkilenen bir savunma hiç yazılmadı ve somut bir usul zararı oluşmadı. Mahkeme yine de girişimin, metnin mahkemeye sunulan belgeye eklendiği anda tamamlandığını belirtti. CPC'nin 77. maddesine göre ceza dava değerinin yüzde 20'sine kadar çıkabiliyor. Mahkeme, yüzde 10'u yani üst sınırın yarısını, caydırıcı ama müsadere niteliği taşımayan bir düzey olarak açıkladı.

Mahkeme kararın bir kopyasının Pará Barosu'na (OAB/PA) ve TRT-8 Denetim Birimi'ne (Corregedoria) gönderilmesini de istedi. Conjur'un 16 Mayıs 2026 tarihli haberine göre baro başkanı iki avukat hakkında 14 Mayıs'ta 30 günlük ihtiyati uzaklaştırma kararı aldı ve dosyayı baronun Etik ve Disiplin Kurulu'na gönderdi. Bu aşamadan sonraki gelişmeler okunan kaynaklarda yer almıyor, kararın temyiz edilip edilmediği de bilinmiyor.