Bilgiler Resmi Gazete'de yayımlanan programın metninden; AA haberi ikincil kaynak olarak okundu.
Sanayide yeşil dönüşümün belgelendirilmesinde kullanılan sistemin yapay zekayla geliştirilmesi için 2027'de çalışma yürütülecek. Hedef, 27 Ekim 2026 tarihli Resmi Gazete'nin 33413 sayılı mükerrer sayısında yayımlanan 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alıyor. Programı onaylayan Cumhurbaşkanı Kararı'nın sayısı 11934. Anadolu Ajansı (AA) programdan yaptığı derlemeyi 29 Ekim 2026'da yayımladı.
Programda ne yazıyor
Program, imalat sanayii bölümünde yeşil ve dijital dönüşümü birlikte ele alıyor. Aynı anda yapılan bu iki dönüşüme "ikiz dönüşüm" deniyor. Programa göre öncelikli sektörler kimya, ilaç ve tıbbi cihaz, makine, elektrikli teçhizat, otomotiv, elektronik ve raylı sistem araçları. Bölümün temel amacı, yüksek katma değerli üretim yapısına geçmek için rekabet gücünü ve verimliliği artırmak.
Yapay zekayla ilgili üç tedbir öne çıkıyor:
- Tedbir 427.11: Emisyonunu azalttığını ve enerji ile kaynak verimli üretim yaptığını raporlayan tesisler, temiz üretim yaptıklarını gösterecek şekilde sertifikalandırılacak. Bu tedbirin faaliyeti, sanayide yeşil dönüşümün belgelendirilmesinde kullanılan sistemin yapay zekayla geliştirilmesi çalışmaları. Sorumlu kuruluş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, işbirliği yapılacak kuruluş Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı.
- Tedbir 428.1: Sektörel analizlerle yapay zeka, büyük veri analitiği ve ileri otomasyon gibi dijital teknolojilerin imalat süreçlerine entegre edilmesi ve dijital dönüşüm teşvik edilecek. Dijital Dönüşüm Programı kapsamında işletmelerin yatırımlarının desteklenmesine devam edilecek.
- Tedbir 428.3: GO Dijital Cüzdan tarafından sağlanacak KOSGEB Yapay Zeka Kredi Programı ile Teknogirişim Rozeti sahibi işletmelerin yüksek performanslı işlem kaynağına, güvenli veri saklamaya ve yapay zeka araçlarına erişimi desteklenecek.
Programda belgelendirme sisteminin adı, kredinin tutarı ve başvuru tarihi yer almıyor.
Diğer dijital dönüşüm adımları
Tedbir 428.2 uyarınca başta KOBİ'ler olmak üzere işletmelere dijital olgunluk değerlendirme süreçleriyle ilgili danışmanlık sağlanacak. Tedbir 428.3 kapsamında Dijital Avrupa Programı'nın desteklediği Avrupa Dijital İnovasyon Merkezleri'nin (ADİM) KOBİ'lere altyapı, finansmana erişim, iş geliştirme danışmanlığı ve dijitalleşme eğitimi vermesi sağlanacak. Tedbir 428.4 ise model fabrikaların dijital dönüşüme yönelik fiziki ve beşeri altyapısının geliştirilmesini öngörüyor.
Yeşil ve Dijital Dönüşüm programlarında desteklenmesine karar verilen yatırımlar, yatırım tutarına göre öncelikli yatırım olarak ya da Stratejik Hamle Programı kapsamında yüksek yoğunluklu şekilde desteklenecek. Tedbirde dayanak olarak 9903 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar anılıyor.
Yeşil dönüşüm: başvurular ve ödemeler
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, KOSGEB, TÜBİTAK ve Dünya Bankası arasında toplam 450 milyon dolar bütçeli Türkiye Yeşil Sanayi Projesi hayata geçirildi. Program, Yeşil Dönüşüm Programı'nın Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütüldüğünü yazıyor.
Eylül 2026 itibarıyla Yeşil Dönüşüm Programı'nda 139'u büyük ölçekli, 47'si KOBİ olmak üzere 186 aktif başvuru var. Başvuruların öngörülen toplam yatırım büyüklüğü yaklaşık 165,5 milyar lira. Bu tutar devletin harcayacağı ya da ödeyeceği para değil, başvuru sahiplerinin planladığı yatırımların büyüklüğü.
Programdaki destek rakamları şöyle:
- KOSGEB: Güneş enerjisi yatırımları, kaynak verimliliği, atık azaltma, su koruma ve sürdürülebilir üretim projeleri destekleniyor. İlan edilen çağrılara 3.456 işletme başvurdu, projesi kabul edilen 1.987 işletmeye 6,9 milyar lira destek ödendi.
- TÜBİTAK 1831 Yeşil İnovasyon Teknoloji Yönderlik Desteği: 28 Eylül 2026 itibarıyla 1.912 proje başvurusu arasından 1.482 proje için destek kararı verildi. Çözüm ortaklarına yaklaşık 231,7 milyon lira ödendi. Program destek adını "Yönderlik" olarak yazıyor.
- TÜBİTAK 1832 Sanayide Yeşil Dönüşüm Desteği: 1.113 proje başvurusu arasından 372 projeye destek kararı verildi. Kuruluşlara yaklaşık 1,6 milyar lira ödendi.
- TÜBİTAK 1833 SAYEM Yeşil Dönüşüm Desteği: 37 platform başvurusu arasından 10 platform için destek kararı verildi. Kuruluşlara yaklaşık 203 milyon lira ödendi. SAYEM, Sanayiye Yönelik Ar-Ge ve Yenilik Ağları anlamına geliyor.
Dijital dönüşüm rakamları
Dijital Dönüşüm Programı'na Eylül 2026 itibarıyla makine, otomotiv, tekstil, kimya, gıda ve elektronik sektörlerinden 85 işletme başvurdu. Başvuruların toplam yatırım tutarı yaklaşık 21 milyar lira.
KOBİ Dijital Dönüşüm Destek Programı'nda 284 başvurunun 3,5 milyar liralık projesi onaylandı. 139 işletme 1,4 milyar lira kredi kullandı.
TÜBİTAK TÜSSİDE'nin geliştirdiği DDX Dijital Dönüşüm Değerlendirme Modeli ile bugüne kadar 1.036 işletmenin dijital dönüşüm olgunluk seviyesi ölçüldü. Program, TÜSSİDE'nin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Milli Teknoloji ve Yapay Zeka Genel Müdürlüğü ile işbirliği içinde, işletme büyüklüğünden bağımsız ölçüm yapabilen DDX+ modelini de geliştirdiğini belirtiyor.
Kaynaklar
Alıntı
Bahsedilen
- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı - Yeşil Dönüşüm Programı'nı yürüten bakanlık
- KOSGEB - KOBİ'lere destek veren kuruluş
- TÜBİTAK - 1831, 1832 ve 1833 yeşil dönüşüm desteklerini veren kurum
- Dünya Bankası - Türkiye Yeşil Sanayi Projesi'nin ortağı
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı - Tedbir 427.11'de sorumlu kuruluş
- Strateji ve Bütçe Başkanlığı - Programı hazırlayan kurum
