15 yaş altına sosyal ağ hizmetini yasaklayan yönetmelik yürürlüğe girdi, mevcut hesaplar 31 Mart 2027'ye kadar doğrulanacak

"Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi. Yönetmelik 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. Sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmasını yasaklıyor ve hesap açılışında e-Devlet üzerinden üretilen yaş doğrulama belirtecini zorunlu kılıyor.

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı yürürlük tarihini duyurdu. Yönetmeliğin yürütmesi de Siber Güvenlik Başkanına ait. Mevcut hesaplar için geçiş süresi 31 Mart 2027'de doluyor.

Yönetmelik, 5651 sayılı Kanun'un Ek 4. maddesinin yedinci, yirminci ve yirmibeşinci fıkralarına dayanıyor (madde 3). Madde 2'ye göre Türkiye'den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcıları ile bu hizmetlerin kullanıcıları kapsama giriyor. Lexpera'daki hukuk değerlendirmesi, yönetmelikte kullanıcı sayısına ya da günlük erişime bağlı bir eşik bulunmadığını belirtiyor. Madde 4'te çocuk, 18 yaşını doldurmamış kişi olarak tanımlanıyor. Sosyal ağ sağlayıcı ise metin, görsel, ses veya konum gibi içeriklerin sosyal etkileşim amacıyla oluşturulmasını, görüntülenmesini veya paylaşılmasını sağlayan gerçek ya da tüzel kişi olarak tanımlanıyor.

Madde 5'e göre sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz. Aynı madde, kullanılacak yöntemlerin kimlik tespiti yapmaması, yalnızca yaş eşiğini belirlemesi gerektiğini söylüyor.

Madde 6, hesap açılırken yaş doğrulama belirteciyle doğrulamayı zorunlu tutuyor. Vircon Legal'in özetine göre bu zorunluluk yetişkin kullanıcılar için de geçerli. Madde 7'ye göre belirteç e-Devlet üzerinden üretiliyor ve yalnızca yaş eşiğine ilişkin bilgi taşıyor. Sağlayıcı belirteci yaş doğrulama dışında bir amaçla kullanamıyor. Başkanlık da kullanıcıların kimlik ve kişisel bilgilerinin sosyal ağ platformlarıyla paylaşılmayacağını, platforma yalnızca ilgili yaş eşiklerinin sağlanıp sağlanmadığı bilgisinin iletileceğini bildirdi.

Madde 8, 15 yaşını doldurmuş ve 18 yaşını doldurmamış çocuklara çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulmasını öngörüyor. Hukuk bürolarının özetlerine göre madde, başlıca şu tedbirleri içeriyor:

Bu önlemlerin sağlayıcının internet sitesinde yayımlanması da gerekiyor.

Madde 9'a göre sağlayıcılar, en az hesap ayarlarının denetimini, ödemelerde ebeveyn onayını ve harcama sınırını, kullanım süresini ve konum paylaşımını kapsayan ebeveyn kontrol araçları sunacak. Araçlarda Türkçe dil seçeneği bulunacak ve çocuğun bunları ebeveyn bilgisi olmadan kapatması önlenecek.

Madde 10, yaş doğrulama sonuçlarına ve uygulanan tedbirlere karşı ücretsiz, Türkçe seçenekli bir itiraz mekanizması kurulmasını istiyor. İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle sonuçlandırılamayacak ve itiraz sürerken hesap verileri silinmeyecek. Sağlayıcılar itiraz istatistiklerini yıllık olarak Başkanlığa bildirecek ve yayımlayacak.

Yönetmeliğin Geçici Madde 1'i, 1 Kasım 2026'dan önce açılmış ve belirteçle doğrulanmamış hesapların 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez doğrulanmasını şart koşuyor. Doğrulama sonucunda 15 yaşın altında olduğu anlaşılan çocukların hesapları bilgilendirme yapılarak kapatılıyor, bu hesapların verileri itiraz süreci sonuçlandıktan sonra siliniyor. 15 yaşını doldurmuş çocukların mevcut hesapları ise ayrıştırılmış hizmet esaslarına tabi oluyor. Başkanlık, yeni açılacak hesaplarda doğrulamanın zorunlu olduğunu, uygulamanın teknik işleyişinin ve kullanıcı adımlarının resmi iletişim kanalları ve platformlar üzerinden aşamalı olarak duyurulacağını bildirdi.

Madde 11'e göre yükümlülüklere uyulmaması halinde 5651 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri uygulanıyor. Yaptırımdan önce sağlayıcıya aykırılık bildiriliyor ve makul bir süre veriliyor. Yaptırım belirlenirken aykırılığın ağırlığı ve süresi, etkilenen çocuk sayısı ve sağlayıcının iyi niyetli uyum çabaları dikkate alınıyor.

Hukuk yazıları yaptırımın tutarını ve sonraki adımları farklı aktarıyor. Vircon Legal özetinde küresel cironun yüzde 3'üne kadar idari para cezası, reklam yasağı ve bant daraltması anılıyor. Lexpera değerlendirmesi ise yönetmelik metninde tutar veya oran bulunmadığını, madde 11'in Ek 4'ün ilgili hükümlerine atıf yaptığını belirtiyor. Bu nedenle yazıda ceza tutarı ve bant daraltma oranı yer almıyor.

Başkanlık, yaş doğrulama için yalnızca turkiye.gov.tr adresinin veya resmi e-Devlet mobil uygulamasının kullanılması gerektiğini bildirdi. Açıklamada, farklı kullanıcılar, üçüncü taraf uygulamalar veya kişiler aracılığıyla iletilen mesajlara itibar edilmemesi ve bu mesajlardaki bağlantılara tıklanmaması istendi. e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodları ile banka ve kredi kartı bilgilerinin hiçbir kişi, kurum veya platformla paylaşılmaması gerektiği belirtildi. Kamu kurumlarının ad ve logolarını taklit eden şüpheli siteler siberguvenlik.gov.tr/ihbar adresinden Başkanlığa bildirilebiliyor.

Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç da Anadolu Ajansı'na yaptığı açıklamada, kötü niyetli kişilerin "hesap kapatılacak" ya da "yaş doğrulama hemen yapılmalı" gibi ifadeler içeren mesajlarla kullanıcıları hedef alabileceğini söyledi. Kılıç, mevcut hesaplar için sürenin 31 Mart 2027'ye kadar olduğunu hatırlatarak bu tür mesajların dikkate alınmamasını istedi.